Đăng ký các bản tin của chúng tôi ngay bây giờ và cập nhật các bộ sưu tập mới và các ưu đãi độc quyền.
Bơm điện trục liền được sử dụng rất phổ biến trong cả các công trình dân dụng lẫn công nghiệp nhờ thiết kế gọn nhẹ, hiệu suất cao và dễ vận hành. Tuy nhiên, nhiều sự cố như rung lắc, cháy motor hay giảm tuổi thọ bơm thường xuất phát từ việc lắp đặt và sử dụng sai cách. Chính vì vậy, nắm rõ quy trình lắp đặt và vận hành bơm điện trục liền đúng kỹ thuật là vô cùng quan trọng để đảm bảo thiết bị hoạt động ổn định và bền lâu. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn từng bước cách lắp đặt và sử dụng bơm điện trục liền đúng cách, từ chuẩn bị thiết bị đến vận hành và bảo dưỡng.

Bơm điện trục liền là loại bơm có motor và đầu bơm gắn trực tiếp trên cùng một trục, giúp giảm tổn hao cơ học và tối ưu hiệu suất. Nhờ thiết kế nhỏ gọn và vận hành êm, loại bơm này phù hợp với nhiều ứng dụng khác nhau.
Trong dân dụng, bơm điện trục liền thường được sử dụng để cấp nước sinh hoạt, tăng áp cho hệ thống nước gia đình hoặc trong các khu chung cư. Trong công nghiệp, chúng được dùng trong hệ thống PCCC, bơm nước cho nhà máy, khu chế xuất, và các hệ thống tuần hoàn nước. Nhờ tính linh hoạt, bền bỉ và hiệu suất ổn định, bơm điện trục liền trở thành lựa chọn ưu tiên trong nhiều công trình hiện nay.

Trước khi tiến hành lắp đặt, việc chuẩn bị kỹ càng là bước quan trọng để đảm bảo bơm hoạt động ổn định ngay từ đầu. Một số bước chuẩn bị cơ bản gồm kiểm tra thiết bị, chuẩn bị vị trí lắp đặt và các dụng cụ, phụ kiện cần thiết.
- Kiểm tra bơm trước khi lắp: Trước khi lắp, bạn nên kiểm tra ngoại quan của bơm để đảm bảo không có hư hỏng vật lý nào. Bạn hãy quan sát thân bơm, cánh bơm và trục xem có vết nứt, móp méo hay gỉ sét không. Kiểm tra tem và các thông số kỹ thuật để chắc chắn rằng bơm phù hợp với hệ thống điện và nhu cầu lưu lượng nước của bạn. Ngoài ra, nên quay thử trục bơm bằng tay để đảm bảo trục quay mượt, không bị kẹt hoặc rung lắc.
- Chuẩn bị vị trí lắp đặt: Vị trí lắp đặt bơm cũng quyết định nhiều đến tuổi thọ và hiệu suất hoạt động. Nền đặt bơm nên bằng phẳng, chắc chắn, tránh đặt trên nền nghiêng hoặc không ổn định. Khu vực lắp bơm cần thông thoáng, khô ráo để tránh ẩm ướt ảnh hưởng đến motor và hệ thống điện. Đồng thời, vị trí này cần dễ tiếp cận để thuận tiện cho việc bảo trì, kiểm tra và sửa chữa định kỳ.
- Chuẩn bị dụng cụ và phụ kiện: Trước khi lắp đặt, bạn cần chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ và phụ kiện cần thiết. Một số dụng cụ cơ bản gồm cờ lê, mỏ lết, tua vít, giúp siết bu lông, đai ốc và lắp đặt các chi tiết bơm. Ngoài ra, cần chuẩn bị các phụ kiện như bu lông, đai ốc, cao su chống rung để cố định bơm, đảm bảo giảm rung lắc khi vận hành. Hệ thống đường ống hút và xả cũng cần được chuẩn bị phù hợp, kèm theo van một chiều và van khóa để thuận tiện cho việc vận hành và bảo trì sau này.
Lắp đặt bơm điện trục liền (close-coupled pump) đúng kỹ thuật là yếu tố then chốt để đảm bảo máy vận hành êm ái, đạt hiệu suất tối đa và kéo dài tuổi thọ động cơ. Một sai sót nhỏ trong quá trình lắp đặt cũng có thể dẫn đến hiện tượng xâm thực, rung lắc mạnh hoặc cháy nổ hệ thống điện. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết các bước lắp đặt theo tiêu chuẩn kỹ thuật.
Nền móng là yếu tố quyết định độ rung và tiếng ồn của máy. Bạn nên xây dựng bệ bê tông có khối lượng gấp ít nhất 1,5 đến 2 lần khối lượng cụm bơm để hấp thụ rung động.
- Đặt bơm cân bằng: Sử dụng thước thủy (nivo) đặt lên mặt bích họng xả để kiểm tra độ phẳng. Nếu bệ không phẳng, hãy dùng các tấm đệm kim loại mỏng để căn chỉnh cho đến khi máy nằm ngang hoàn hảo.
- Siết chặt bu lông: Khi siết bu lông móng, cần thực hiện theo nguyên tắc đối xứng (theo hình ngôi sao hoặc chữ X). Tránh siết quá chặt một bên trước vì có thể gây ứng suất lên vỏ bơm, dẫn đến nứt vỡ hoặc làm lệch tâm trục motor với cánh bơm bên trong.
Tại đầu vào của ống hút, lắp đặt van một chiều (hoặc luppe) ở vị trí thấp nhất của ống hút và ngập sâu dưới mực nước tối thiểu ít nhất 50cm để tránh hút phải không khí (hiện tượng xoáy khí).
. Một lưu ý cực kỳ quan trọng là toàn bộ mối nối phải đảm bảo kín khít tuyệt đối; chỉ cần một lỗ rò khí nhỏ cũng sẽ khiến bơm không thể lên nước hoặc gây ra hiện tượng xâm thực phá hủy cánh bơm.
- Chọn đường kính phù hợp: Tốc độ dòng chảy trong ống xả không nên vượt quá $2.5m/s. Nếu ống quá nhỏ so với họng ra của bơm, áp suất sẽ tăng cao đột ngột gây nóng máy và tiêu tốn điện năng.
- Giải phóng trọng lượng: Sử dụng các giá đỡ (pipe hangers) cố định ống vào tường hoặc sàn nhà. Tuyệt đối không để đầu bơm chịu lực đỡ cho toàn bộ hệ thống ống xả dài phía sau.
- Van khóa và van một chiều: Ngoài van khóa để điều tiết, nên lắp thêm một van một chiều phía trên họng xả để ngăn hiện tượng "va đập thủy lực" (búa nước) dội ngược lại làm vỡ buồng bơm khi máy dừng đột ngột.
Sai sót trong đấu nối điện là nguyên nhân hàng đầu gây cháy motor bơm trục liền.
- Kiểm tra điện áp: Sử dụng đồng hồ vạn năng đo điện áp nguồn. Nếu điện áp sụt giảm quá 5% so với thông số định mức ghi trên nhãn (ví dụ: nguồn chỉ còn 200V trong khi bơm yêu cầu 220V), tuyệt đối không cho bơm vận hành.
- Đấu dây và tiếp địa: Đảm bảo các đầu cos được bấm chắc chắn, không bị lỏng lẻo dễ gây phát nhiệt và chập cháy. Luôn luôn phải nối dây tiếp địa (dây màu xanh/vàng) vào vỏ máy để đảm bảo an toàn cho người vận hành.
- Thiết bị bảo vệ: Lắp đặt tủ điều khiển có Aptomat (CB) phù hợp với dòng khởi động và Rơ-le nhiệt được cài đặt ở mức 1.1 lần dòng định mức của bơm để ngắt điện kịp thời khi bơm bị kẹt cánh hoặc quá tải.

Khác với các dòng bơm rời trục, bơm điện trục liền có kết cấu gọn nhẹ nhưng đòi hỏi sự chính xác cao trong quá trình khởi động và theo dõi thông số kỹ thuật. Dưới đây là hướng dẫn vận hành và sử dụng máy bơm điện chi tiết:
Hầu hết các dòng bơm điện trục liền hiện nay (ngoại trừ bơm tự mồi) đều đòi hỏi buồng bơm phải chứa đầy chất lỏng trước khi chạy. Việc mồi nước là để loại bỏ hoàn toàn không khí ra khỏi buồng bơm và đường ống hút. Nếu không mồi nước, cánh quạt sẽ quay trong môi trường không khí, không tạo ra đủ áp suất âm để hút nước lên, đồng thời gây ma sát khô làm cháy phớt (seal) làm kín chỉ sau vài phút.
Để mồi nước đúng cách, bạn hãy mở nút mồi ở phía trên thân bơm và đổ nước cho đến khi đầy tràn, sau đó vặn chặt nút lại. Trong quá trình đổ, có thể lắc nhẹ ống hút hoặc nhấn nhẹ trục bơm để bọt khí kẹt bên trong thoát ra hết. Hãy đảm bảo van một chiều ở đáy ống hút hoạt động tốt để giữ lượng nước mồi này không bị thất thoát.
Trong lần đầu tiên cấp điện, bạn không nên để bơm chạy hoạt động hết công suất ngay lập tức. Hãy tiến hành "nhấp" điện (bật rồi tắt ngay) để kiểm tra chiều quay của cánh quạt có đúng theo chiều mũi tên đúc trên thân bơm hay không. Nếu ngược chiều, cần đảo lại hai dây pha (đối với bơm 3 pha).
Khi bơm đã chạy chính thức, hãy chú ý quan sát và lắng nghe. Một chiếc bơm được lắp đặt tốt sẽ vận hành êm ái, không có tiếng rít kim loại hoặc rung lắc mạnh gây rung động sàn nhà. Đồng thời, hãy kiểm tra đồng hồ áp suất và lưu lượng ở đầu ra; nếu các thông số này ổn định và nằm trong dải làm việc của nhà sản xuất thì máy bơm đã sẵn sàng để đưa vào sử dụng chính thức.
Để kéo dài tuổi thọ cho máy, nguyên tắc quan trọng nhất là tuyệt đối không để bơm chạy khô (chạy khi không có nước). Chạy khô sẽ khiến nhiệt độ tại phớt cơ năng tăng cao đột ngột, dẫn đến biến dạng và hỏng hóc hoàn toàn hệ thống làm kín. Ngoài ra, bạn cũng không nên đóng kín van xả trong thời gian dài khi bơm đang hoạt động, vì điều này khiến nước trong buồng bơm bị luân chuyển liên tục tại chỗ, sinh nhiệt và có thể làm hỏng các chi tiết nhựa hoặc làm nóng motor quá mức.
Trong suốt quá trình sử dụng, hãy định kỳ kiểm tra nhiệt độ vỏ motor bằng tay (hoặc súng đo nhiệt chuyên dụng). Nếu vỏ motor nóng đến mức không thể chạm tay vào lâu hoặc có mùi khét, cần ngắt điện ngay lập tức để kiểm tra nguồn điện hoặc tình trạng kẹt cánh quạt.

Lắp đặt và vận hành bơm điện trục liền đúng kỹ thuật không chỉ đơn thuần là giúp máy chạy được mà còn là yếu tố tiên quyết quyết định đến độ bền và sự an toàn của toàn bộ hệ thống thủy lực. Một quy trình chuẩn từ khâu cố định bệ đỡ, kết nối đường ống cho đến việc mồi nước và bảo trì hàng ngày sẽ giúp máy bơm phát huy tối đa công suất, vận hành êm ái và tránh được những sự cố hỏng hóc đáng tiếc. Nếu bạn gặp khó khăn trong quá trình lắp đặt hoặc cần một giải pháp thiết kế chuyên sâu cho dự án của mình, đừng ngần ngại liên hệ với đơn vị kỹ thuật chuyên nghiệp hoặc các nhà cung cấp uy tín.